Tháng 4/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 85/2025/NĐ-CP, quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đầu tư công (sửa đổi năm 2024). Đến tháng 10/2025, Nghị định số 275/2025/NĐ-CP được ban hành, sửa đổi và bổ sung một số điều của Nghị định 85/2025/NĐ-CP, nhằm hoàn thiện quy trình thẩm định, xác định rõ hơn về trách nhiệm và nâng cao hiệu quả đầu tư công.

Hai nghị định này tạo thành khung thể chế hoàn chỉnh, phản ánh quyết tâm của Chính phủ trong việc chuẩn hóa quy trình, nâng cao tính trách nhiệm và hiệu quả sử dụng vốn nhà nước.

So với các quy định trước đây, Nghị định 85/2025/NĐ-CP và Nghị định 275/2025/NĐ-CP mang đến 5 thay đổi nổi bật trong công tác thẩm định chương trình và dự án đầu tư công. Các điểm đổi mới tập trung vào:

1.   Chuẩn hóa nội dung thẩm định gắn với khả năng cân đối vốn trung hạn;
2.   Rút ngắn thời hạn thẩm định theo nhóm dự án;
3.   Làm rõ phân cấp thẩm quyền và trách nhiệm;
4.   Bổ sung yếu tố đánh giá rủi ro và hiệu quả xã hội;
5.   Tăng cường chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình.

Những thay đổi này không chỉ tinh giản thủ tục, mà còn hướng tới thẩm định thực chất, minh bạch và hiện đại hơn, phù hợp với chuẩn mực quản trị đầu tư công quốc tế.

1. Quy định rõ nội dung thẩm định gắn với cân đối vốn trung hạn

Theo Điều 21 – Nghị định 85/2025/NĐ-CP, nội dung thẩm định chương trình, dự án đầu tư công bao gồm:

• Sự phù hợp giữa tổng mức đầu tư và khả năng cân đối vốn trong kế hoạch đầu tư công trung hạn, hằng năm;
• Cơ cấu nguồn vốn và khả năng huy động các nguồn lực khác;
• Tính khả thi, hiệu quả và phù hợp với chiến lược phát triển ngành, vùng.

Đây là lần đầu tiên yếu tố “khả năng cân đối vốn” được quy định là tiêu chí bắt buộc trong hồ sơ thẩm định. Quy định này giúp ngăn chặn tình trạng dự án được phê duyệt nhưng không có đủ nguồn lực thực hiện.

2. Rút ngắn thời hạn thẩm định, chuẩn hóa theo nhóm dự án

Căn cứ: Điều 22 – Nghị định 85/2025/NĐ-CP quy định thời hạn thẩm định chương trình, dự án đầu tư công như sau:

• Chương trình mục tiêu quốc gia: không quá 40 ngày làm việc;
• Chương trình đầu tư công khác: 30 ngày;
• Dự án nhóm A: 30 ngày, nhóm B và C: 20 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Quy định mới giúp đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư, đồng thời yêu cầu các cơ quan phải chuẩn hóa hồ sơ điện tử, công khai tiến độ thẩm định, nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm.

3. Làm rõ phân cấp thẩm quyền và trách nhiệm thẩm định

Căn cứ các Điều 19–22 – Nghị định 85/2025/NĐ-CP và các nội dung sửa đổi tại Nghị định 275/2025/NĐ-CP, đã phân định rõ thẩm quyền và trách nhiệm thẩm định:

• Bộ Tài chính chịu trách nhiệm thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn đối với dự án sử dụng vốn ngân sách trung ương;
• Cơ quan chuyên môn cấp tỉnh thực hiện thẩm định kỹ thuật, tổng mức đầu tư và hiệu quả của dự án cấp địa phương;
• Cơ quan lập và trình thẩm định phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của hồ sơ và dữ liệu.

Nghị định 275/2025/NĐ-CP bổ sung các nội dung về quy trình phối hợp, thứ tự phê duyệt và phân quyền, nhằm khắc phục chồng chéo giữa các cấp, đồng thời tăng tính giải trình.

4. Bổ sung đánh giá rủi ro, tác động xã hội và tính bền vững

Căn cứ Điều 36 – Nghị định 85/2025/NĐ-CP mở rộng nội dung thẩm định, yêu cầu phải đánh giá:

• Rủi ro tài chính, kỹ thuật của dự án;
• Tác động đến môi trường, việc làm, thu ngân sách;
• Khả năng hoàn vốn, trả nợ và tính bền vững về xã hội và ngân sách.

Quy định này thể hiện rõ hướng chuyển từ thẩm định thủ tục sang thẩm định hiệu quả, tiệm cận chuẩn quốc tế về quản lý đầu tư công.

5. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quy trình thẩm định

Căn cứ các quy định liên quan trong Nghị định 85/2025/NĐ-CP và Nghị định 275/2025/NĐ-CP, hai nghị định cùng khẳng định việc ứng dụng Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư công trong toàn bộ quy trình thẩm định, phê duyệt và theo dõi dự án.
Mọi hồ sơ, kết quả thẩm định phải được lưu trữ và cập nhật điện tử, đảm bảo tính minh bạch và khả năng kiểm tra, giám sát.

Nhìn chung, Các quy định tại Nghị định số 85/2025/NĐ-CP và Nghị định số 275/2025/NĐ-CP đã tạo nền tảng pháp lý chặt chẽ hơn, giúp hoạt động đầu tư công minh bạch, hiệu quả và trách nhiệm hơn. 

Cơ quan thẩm định cần chủ động chuẩn hóa quy trình, nâng cao năng lực chuyên môn và ứng dụng công nghệ số để đáp ứng yêu cầu mới trong quản trị vốn đầu tư nhà nước.

Khung pháp lý và nguồn tham khảo

• Luật Đầu tư công số 58/2024/QH15 (hiệu lực 01/01/2025).
• Nghị định số 85/2025/NĐ-CP ngày 08/4/2025 – Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đầu tư công.
• Nghị định số 275/2025/NĐ-CP ngày 18/10/2025 – Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 85/2025/NĐ-CP.
• Nguồn trích dẫn: Thư viện Pháp luật, Văn bản Chính phủ, Bnews/TTXVN, VnEconomy, Báo Điện tử Chính phủ.