Từ ngày 01/7/2024, hệ thống Chuẩn mực Thẩm định giá Việt Nam chính thức có hiệu lực, thay thế toàn bộ Tiêu chuẩn thẩm định giá cũ. Đây là bước chuyển mang tính nền tảng, gắn với Luật Giá 2023 (số 16/2023/QH15) và loạt Thông tư mới của Bộ Tài chính (30 – 42/2024/TT-BTC).
Các chuẩn mực mới không chỉ quy định cách tiếp cận kỹ thuật mà còn đặt ra yêu cầu cao về đạo đức nghề nghiệp, phạm vi công việc, thu thập thông tin và tính minh bạch của hồ sơ.
1. Sáu sai lầm phổ biến & cách phòng tránh thực tế
Sai lầm 1: Không xác định rõ phạm vi công việc và mục đích thẩm định giá
Hồ sơ không nêu rõ mục đích, đối tượng tài sản hoặc thời điểm thẩm định. Vi phạm Chuẩn mực số 01 – Phạm vi công việc thẩm định giá.
- Cách phòng tránh: Ghi rõ mục đích, phạm vi, thời điểm, đối tượng trong báo cáo. Kiểm tra sự thống nhất giữa hợp đồng – báo cáo – chứng thư.
Sai lầm 2: Thu thập thông tin thiếu căn cứ, không có minh chứng gốc
Hồ sơ mô tả tài sản nhưng không có bằng chứng, ảnh chụp, dữ liệu giao dịch, biên bản khảo sát. Vi phạm Chuẩn mực số 02 – Thu thập và phân tích thông tin.
- Cách phòng tránh: Lập checklist thông tin (pháp lý, kỹ thuật, thị trường). Đính kèm biên bản khảo sát, ảnh, tài liệu gốc.
Sai lầm 3: Lựa chọn sai hoặc không giải trình phương pháp thẩm định
Áp dụng phương pháp không căn cứ vào đặc tính tài sản hoặc mục đích định giá. Vi phạm Chuẩn mực số 03 – Cách tiếp cận và phương pháp thẩm định giá.
- Cách phòng tránh: Xác định loại tài sản để chọn cách tiếp cận phù hợp. Giải trình lý do lựa chọn và so sánh kết quả giữa các phương pháp.
Sai lầm 4: Không xác định rõ cơ sở giá trị thẩm định giá
Hồ sơ không ghi hoặc ghi sai cơ sở giá trị. Vi phạm Chuẩn mực số 04 – Cơ sở giá trị thẩm định giá.
- Cách phòng tránh: Luôn nêu rõ cơ sở giá trị (ví dụ: giá trị thị trường) và giải thích lý do lựa chọn.
Sai lầm 5: Hồ sơ trình bày không đạt chuẩn, thiếu minh bạch
Báo cáo thiếu phụ lục, bảng tính, hoặc không theo mẫu. Vi phạm Chuẩn mực số 05 – Hồ sơ thẩm định giá.
- Cách phòng tránh: Cập nhật mẫu báo cáo, kiểm tra nội bộ trước phát hành, lưu trữ đầy đủ hồ sơ điện tử.
Sai lầm 6: Vi phạm quy tắc đạo đức nghề nghiệp và tính độc lập
Thẩm định viên bị ảnh hưởng bởi lợi ích khách hàng, tiết lộ thông tin hoặc xung đột lợi ích. Vi phạm Chuẩn mực số 00 – Quy tắc đạo đức nghề nghiệp.
- Cách phòng tránh: Ký cam kết độc lập, thiết lập cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích, tập huấn định kỳ đạo đức nghề nghiệp.
2. Câu hỏi rà soát hồ sơ trước khi phát hành
|
Câu hỏi tự kiểm tra |
Mục tiêu |
| Hồ sơ có ghi rõ mục đích và phạm vi công việc không? | Đảm bảo hợp lệ pháp lý |
| Có đủ chứng cứ thu thập thông tin và nguồn dữ liệu không? | Đảm bảo tính khách quan |
| Phương pháp định giá đã được giải trình rõ ràng chưa? | Tăng tính minh bạch |
| Cơ sở giá trị được xác định phù hợp với mục đích chưa? | Tránh hiểu sai kết quả |
| Hồ sơ có đầy đủ phụ lục và chữ ký hợp lệ không? | Đảm bảo kiểm tra được |
| Thẩm định viên có cam kết độc lập không? | Bảo vệ đạo đức nghề nghiệp |
Chuẩn mực Thẩm định giá mới không chỉ là bộ quy tắc kỹ thuật, mà là cam kết đạo đức và chuyên nghiệp trong nghề. Sáu sai lầm nêu trên hoàn toàn có thể phòng tránh bằng quy trình chuẩn, minh chứng đầy đủ và văn hóa nghề nghiệp đúng đắn.
Nguồn tài liệu tham khảo:
- Luật Giá năm 2023, Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam, số 16/2023/QH15, ban hành ngày 19/06/2023, có hiệu lực từ 01/07/2024.
- Chuẩn mực Thẩm định giá Việt Nam – Bộ Tài chính:
– Thông tư số 30/2024/TT-BTC ngày 29/5/2024: Chuẩn mực số 00 – Quy tắc đạo đức nghề nghiệp thẩm định giá.
– Thông tư số 31/2024/TT-BTC ngày 29/5/2024: Chuẩn mực số 01 – Phạm vi công việc thẩm định giá.
– Thông tư số 32/2024/TT-BTC ngày 29/5/2024: Chuẩn mực số 02 – Thu thập và phân tích thông tin.
– Thông tư số 33/2024/TT-BTC ngày 29/5/2024: Chuẩn mực số 03 – Cách tiếp cận và phương pháp thẩm định giá.
– Thông tư số 34/2024/TT-BTC ngày 29/5/2024: Chuẩn mực số 04 – Cơ sở giá trị thẩm định giá.
– Thông tư số 35/2024/TT-BTC ngày 29/5/2024: Chuẩn mực số 05 – Hồ sơ thẩm định giá.
- Tài liệu tập huấn triển khai Chuẩn mực Thẩm định giá Việt Nam 2024 – Bộ Tài chính, Cục Quản lý giá.
- Hướng dẫn lập Hồ sơ thẩm định giá theo chuẩn mực mới (2024) – Cục Quản lý giá.
